ผักปลาบ

ผักปลาบ
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Commelina diffusa Burm.f.
ชื่ออื่น : ผักปลาบใบแคบ  กินกุ้งน้อย
ชื่อวงศ์ : COMMELINACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
      ต้น  เป็นพืชล้มลุกสามารถเจริญเติบโตอยู่ข้ามปีได้ มีลำต้นทอดเลื้อยไปตามพื้นดินลำต้นกลม เรียบหรือมีขนเล็กน้อยอวบน้ำ จะชูส่วนปลายยอดตั้งขึ้นสูง 10-14 ซม. แตกแขนง บริเวณโคนต้นรากเป็นฝอยแตกออกตามข้อของลำต้น
      ใบ  เป็นใบเดี่ยวออกจากลำต้นแบบสลับ ใบรูปร่างยาวรีรูปหอก ปลายใบแหลมไม่ยาว 4.7 ซม. มีขนบริเวณขอบใบ
       ดอก  ออกเป็นช่ออยู่ตรงส่วนปลายของต้น บนก้านช่อมีใบประดับดอกสีเขียวคล้ายเป็นใบแผ่นกลม หรือรูปหัวใจห่อหุ้มดอกเอาไว้ ช่อดอกแตกออกเป็น 2 กิ่ง กิ่งบนมีดอกย่อย 1-3 ดอก ก้านดอกยาวกิ่งล่างมีดอกย่อย 2-5 ดอก ก้านดอกสั้น แต่ละดอกมีกลีบเลี้ยง 3 กลีบ สีเขียวใสกลีบดอก 3 กลีบ สีน้ำเงินหรือม่วงอ่อน กลีบดอกด้านบนใหญ่กว่ากลีบดอกด้านล่าง
       ผล  เป็นชนิดแคปซูล แบ่งเป็น 3 ช่อง มีเมล็ดภายใน 1-5 เมล็ด เมล็ดมีสีน้ำตาลรูปร่างค่อนข้างยาว จะเป็นสันอยู่บนด้านหนึ่งของเมล็ด
แหล่งที่พบ   พบตามที่ชุ่มชื้นตามคลองหนองน้ำหรือในนา

สรรพคุณทางสมุนไพร  ส่วนที่ใช้เป็นยา » ใช้ได้ทั้งต้นไม่ว่าจะเป็นต้น ใบ

ต้นผักปราบ เอามาล้างให้สะอาดปราศจากเศษดิน และผงสกปรก ตากแห้งเก็บเอาไว้ใช้ได้ดี
วิธีการใช้  

นำต้นผักปลาบแห้งหรือสดมาต้มกับน้ำ ใช้ดื่มเวลาคลื่นไส้หรือ อาเจียนจะช่วยได้มาก

ช่วยให้เจริญอาหาร บรรเทาอาการปวดบวมของผิวหนังจากการระคายเคือง รักษาโรคผิวหนัง เช่นกลากเกลื้อน เรื้อน ใช้เป็นยาบรรเทาขณะถ่ายปัสสาวะและเป็นยาระบาย

สารสกัดแอลกอฮอล์จากใบที่ทำให้เป็นกรดมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus albus และมีฤทธิ์แรงมากต่อเชื้อ Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus vulgalis, Salmonella gallinarum และเชื้อยีสต์ Candida albicans

ยอดใช้กินเป็นอาหาร ยอดอ่อน รสหวานเย็นรับประทานได้ทั้งดิบและสุก เป็นผักจิ้มน้ำพริกปลาทู หรือแกงผักรวม

การขยายพันธุ์ : ใช้เมล็ด และแยกแขนง ปลูกได้ง่ายมาก ส่วนใหญ่ขึ้นได้ในดินทุกสภาพ 

ยารักษากลุ่มทางเดินอาหาร

  ยารักษากลุ่มทางเดินอาหาร

อาการ	ประสะกะเพรา	ธาตุบรรจบ	ประสะกานพลู	ประสะเจตพังคี	มันท ธาตุ	มหา จักรใหญ่	วิสัมพยาใหญ่	ยาธาตุอบเชย	เบญจกูล	อภัยสาลี
	กะเพรา	เนื้อสมอไทย โกฐก้านพร้าว	กานพลู	เจตพังคี, ข่า	ขิง, เบญกานี	กระพังโหม, ยาดำ	ดีปลี, ลูกจันทน์, ดอกจันทน์, ผักชี	เปลือกอบเชยเทศ, เปลือกสมุลแว้ง, ลูกกระวาน, ดอกกานพลู	ดอกดีปลี, รากช้าพลู, เถาสะค้าน, รากเจตมูลเพลิงแดง, เหง้าขิงแห้ง	หัสคุณเทศ, พริกไทยล่อน, เทียน และโกฐ,เนื้อลูกสมอเทศ,เนื้อลูกสมอไทย
ท้องอืด/ท้องเฟ้อ	/	/	/	/	/	/ลมซาง	/	/	/	/
จุกเสียด	/		/				/			/
ขับลม	/	/	/	/	/	/	/	/	/	/
ธาตุไม่ปกติ		/อุจจาระธาตุ	/	/
อาหารไม่ย่อย			/
ระบาย						/				/
กษัยจุกเสียด				/
บำบัดโรคลม										/

ยาสามัญประจำบ้าน

หมายเหตุ ในการอ่านสรุป ควรอ่านเนื้อหาในหนังสือทั้งหมดก่อนอย่างน้อย ๑ รอบ แล้วมาอ่านสรุปจะทำให้เข้าใจ ภาพรวมทั้งหมดยิ่งขึ้น

ตัวอย่างข้อสอบในเรื่องตัวยา สรรพคุณและยาสามัญประจำบ้าน

ข้อ 1.    ขิงแห้ง พริกเทศ พริกไทย ลูกจันทน์ การบูร ควรใช้รักษาโรคอะไร จึงได้ผลดี
                  1.   ลมจุกเสียด โลหิตระดูพิการไม่ปกติ
                  2.   ขับโลหิตเน่าร้ายทั้งปวง
                  3.   แก้กระษัยจุกเสียด
                  4.   แก้ลงท้อง แก้ปวดท้อง
ข้อ 2.    ให้กระหายน้ำ ไข้ตัวร้อน ใช้ขนานใดตรงกับอาการป่วย
                  1.   ยาจันทลีลา
                  2.   ยามหานิลแท่งทอง
                  3.   ยาประสะจันทน์แดง
                  4.   ยาจันทหฤทัย
ข้อ 3.    คนไข้มาพบท่านด้วยอาการเป็นหวัดคัดจมูก น้ำมูกไหล ต้วร้อน ไอ จาม ท่านจะให้ยาขนานใดรับประทาน
                  1.   ยาากล่อมนางนอน
                  2.   ยาจันทลีลา
                  3.   ยาประสะจันทน์แดง
                  4.   ยาชื่อแก้ว 5 ดวง
ข้อ 4.    คนป่วยมีอาการจุกเสียดบ่อยๆ เวลากินกล้วยสุก แต่เส้นท้องไม่ตึง ท้องไม่ผูกควรใช้ยาขนานใดให้ตรงกับอาการของโรค
                  1.   ยาธรณีสัณฑะฆาต
                  2.   ยาเนาวหอย
                  3.   ยาธาตุบรรจบ
                  4.   ยาแก้กระษัย
ข้อ 5.    นาย ก.อายุ 25 ปีเศษ บ้านอยู่ในกทม. มาพบแพทย์ ตรวจแล้วพบว่ามีอาการเป็นไข้ตัวร้อนมา 2 วัน ไม่ไอ ท้องไม่ผูก ใช้ยาอะไรแก้
                  1.   ยาเหลืองปิดสมุทร
                  2.   ยาหอมทิพโอสถ
                  3.   ยาธาตุบรรจบ
                  4.   ยาจันทลีลา
ข้อ 6.    ผู้สูงอายุมักจะเป็นลม หัวใจเต้นไม่ปกติ ท่านหมอมีความเห็นว่าควรใช้ยาชนิดใด
                  1.   ยาหอมเทพวิจิตร
                  2.   ยาหอมทิพย์โอสถ
                  3.   ยาจันทหฤทัย
                  4.   ยาจันทร์สามโลก
ข้อ 7.    ยาแสงหมึก มีสรรพคุณรักษาโรคใด
                 1.   แก้ตัวร้อน ละลายน้ำดอกไม้เทศ
                 2.   แก้ท้องขึ้น ปวดท้อง ละลายน้ำใบกะเพราต้ม
                 3.   แก้ไอ ขับเสมหะ ละลายน้ำลูกมะแว้งเครือ
                 4.   ถูกทุกข้อ
ข้อ 8.   ชั่ง มีน้ำหนักเท่ากับข้อใด
                1.   1 หาบ
                2.   1,000 ตำลึง
                3.   60,000 กรัม
                4.   ถูกทุกข้อ
ข้อ 9.   การเก็บตัวยาเพื่อให้ได้ตัวยาที่มีฤทธิ์แรงและมีสรรพคุณดี ในเวลา 06.00 - 09.00 น. ฤทธิ์ของยาจะอยู่บริเวณใด?
                1.   ทั่วทั้งต้น
                2.   ใบ
                3.   ราก
                4.   เปลือก
ข้อ 10.   การบูร มีสรรพคุณแก้โรคอะไร
                1.   ให้ย่อยอาหารพลันแรก แก้จักษุโรค แก้ริดสีดวง
                2.   แก้พรรดึก แก้ริดสีดวงในท้อง
                3.   แก้พิษฝี แก้ฟกบวม
                4.   แก้ลมอัมพาต แก้โลหิต
ข้อ 11.   การรู้จักตัวยา 5 ประการ นั้นรู้ได้อย่างไร
                1.   การรู้จักต้น ใบ ดอก ลูกหรือฝัก และราก ของเภสัชวัตถุ
                2.   การรู้จักว่าสิ่งใดคือพืชวัตถุ สิ่งใดคือสัตว์วัตถุ สิ่งใดคือธาตุวัตถุ
                3.   การรู้จัก รูป รส กลิ่น สี และชื่อ ของเภสัชวัตถุ
                4.   การรู้จัก สิ่งใดคือเภสัชวัตถุ สิ่งใดคือตัวยา สิ่งใดคือยา
ข้อ 12.   คณาเภสัช เป็นการศึกษาให้รู้จักพิกัดยา พิกัดยานี้ได้มีการกำหนดแบ่งออกเป็นหมวดๆตามข้อใด?
                1.   พิกัด2 พิกัด มหาพิกัด
                2.   พิกัดน้อย พิกัด มหาพิกัด พิกัดพิเศษ
                3.   จุลพิกัด พิกัด มหาพิกัด
                4.   จุลพิกัด พิกัด มหาพิกัด พิกัดทั่วไป
ข้อ 13.   ชุมเห็ดเทศ ข้อใดเป็นการใช้ไม่ถูกต้อง?
                1.   ใบสด ใช้แก้กลาก
                2.   ใบสด ใช้แก้ท้องผูก
                3.   ดอกสด ใช้แก้กลาก
                4.   ดอกสด ใช้แก้ท้องผูก
ข้อ 14.   ตัวยาต่อไปนี้ ดอกดีปลี 1 ส่วน รากช้าพลู 2 ส่วน เถาสะค้าน  3 ส่วน ลูกสมอพิเภก 4 ส่วน เหง้าขิงแห้ง 8 ส่วน รากเจตมูลเพลิง 16 ส่วน ใช้แก้ในกองใด
                1.   แก้เตโชธาตุกำเริบ
                2.   แก้เตโชธาตุหย่อน
                3.   แก้เตโชธาตุพิการ
                4.   แก้เตโชธาตุระคน 
ข้อ 15.   ตัวยารสเมาเบื่อมีอะไรบ้าง?
                1.   พาดไฉน
                2.   เถาขี้กาทั้ง 2
                3.   ตานทั้ง 5
                4.   สะแกทั้ง 5
ข้อ 16.    ตัวยาและส่วนประกอบใดต่อไปนี้ เป็นมหาพิกัดอะไร ดอกดีปลี 2 ส่วน รากเจตมูลเพลิง 1 ส่วน เถาสะค้าน 5 ส่วน รากช้าพลู 4 ส่วน  เหง้าขิงแห้ง 3 ส่วน แก้ในกองใด
                1.   ทศเบญจขันธ์ แก้ในกองวาโยธาตุ
                2.   ทศเบญจกูล แก้กองในปถวีธาตุ
                3.   โสฬสเบญจกูล แก้ในกองธาตุลม
                4.   ทศเบญจขันธ์ แก้ในกองอาโปธาตุ
ข้อ 17.    ท่านจะปรุงยาให้คนไข้เพื่อฟอกเลือด บำรุงโลหิตสตรี จะใช้ในข้อใด
                 1.   ใบส้มเสี้ยว รกมะดัน ใบมะขาม
                 2.   ใบมะขาม คำฝอย รากไทรย้อย
                 3.   รกมะดัน ใบมะยม รากต่อไส้
                 4.   ใบมะขาม คำไทย แก่นปรู
ข้อ 18.     เทียนแกลบ สรรพคุณ ขับลม แก้เสมหะ เป็นตัวยาที่อยู่ในพิกัดใด?
                  1.   เนาวเทียน
                  2.   สัตตะเทียน
                  3.   เทียนพิเศษ
                  4.   เบญจเทียน
ข้อ 19.    ใน 1 ตำลึงจีน มีน้ำหนักเท่ากับข้อใด
                  1.   1 ตำลึงไทย
                  2.   2 ตำลึงไทย
                  3.   10 สลึง
                  4.   5 สลึง
ข้อ 20. ยาธรณีสันฑะฆาต เป็นยาสามัญประจำบ้านที่ใช้แก้กระษัยเส้น เถาดานท้องผูก ยาขนานนี้มีข้อห้ามใช้สำหรับผู้ป่วยกลุ่มใด เพราะ เหตุใด
                  1.   ผู้ป่วยที่มีอาการไข้ เพราะเป็นยารสร้อน เข้าพริกไทยมาก จะทำให้ไข้มากขึ้น
                  2.   ผู้ป่วยท้องเสีย เพราะมียาดำ รงทอง จะทำให้ถ่าย ท้องเสียมากขึ้น
                  3.   สตรีมีครรภ์ เพราะเป็นยารสร้อน มีพริกไทย และยาระบายจะทำให้แท้งได้
                  4.   ถูกทุกข้อ
ข้อ 21.    ยารสประธาน 3 รส ข้อใดถูกต้อง
                  1.   ร้อน เย็น และรสหวาน
                  2.   เย็น สุขุมและฝาด
                  3.   รสสุขุม เย็นและร้อน
                  4.   ไม่มีข้อใดถูก
ข้อ 22.    รากของผักคราดหัวแหวน มีสรรพคุณแก้อะไร?
                  1.   ขับพยาธิ
                  2.   แก้อาการเจ็บคอ
                  3.   แก้ไตพิการ
                  4.   แก้ปอดบวม
ข้อ 23.    รากช้าพลู เป็นต้วยาประจำธาตุอะไร
                  1.   เตโชธาตุ
                  2.   วาโยธาตุ
                  3.   อาโปธาตุ
                  4.   แก้ปวดบวม
ข้อ 24.     สมุนไพรข้อไหนที่จะใช้ทำยา แก้ร้อนภายใน แก้ข้อข้อ บำรุงเนื้อและกระดูก บำรุงร่างกาย
                  1.   เมล็ดงา
                  2.   เมล็ดถั่วเขียว
                  3.  เมล็ดถั่วเขียว
                  4. เมล็ดถั่วลิสง
ข้อ 25.     ส่วนประกอบของสูตรยากวาดแสงหมึก นอกเหนือจากตัวยาหมึกหอม จันทน์ชะมด ลูกกระวาน จันทน์เทศ ใบพิมเสน ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ กานพลู ใบสันพร้าหอม หัวหอม ดีงูเหลือม ชะมด พิมเสน คือข้อใด?
                  1.   ใบกระสัง
                  2.   ใบแมงลัก
                  3.   ใบกะเพรา
                  4.   ใบโหระพา
ข้อ 26.     สารหนูมีโทษอย่างไร
                  1.   ชักกระตุก หยุดหายใจ และตายในที่สุด
                  2.   กัดกระเพาะ ทำให้อาเจียนเป็นเลือด
                  3.   ท้องร่วง ปวดท้องอย่างรุนแรง
                  4.   ประสาทหลอน เป็นบ้า
ข้อ 27.     สิ่งต่อไปนี้เป็นสัตว์วัตถุ ให้ท่านพิจารณาว่า รสและสรรพคุณของสัตว์วัตถุใดถูกต้อง?
                  1.   นกนางแอ่น ใช้รังทำยา รสมันคาว สรรพคุณแก้ปวดเมื่อย ปวดข้อ บำรุงกำลัง
                  2.   นกกา หรืออีกา ใช้กระดูกและขนทำยา สรรพคุณ แก้พิษกาฬ แก้พิษตานซาง แก้ไข้กาฬ
                  3.   น้ำผึ้ง ใช้น้ำหวานในรังทำยา รสหวาน สรรพคุณ ใช้ผสมยาปั้นเม็ด แก้ตาฟาง แก้ไอ
                  4.   ถูกทุกข้อ